Σκέψεις από το Ευαγγέλιο της Κυριακής (Ματθαίου α΄ 1-25)
ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΕΝΩΣΙΣ ΓΟΝΕΩΝ "Η ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ"
Ἡ Γ. Ε. Χ. Α. εἶναι Πανελλήνιο Σωματεῑο μέ 60 τμήματα στίς περισσότερες πόλεις τῆς Ἑλλάδος καί στίς Συνοικίες τῆς περιοχῆς Ἀθηνῶν. Σκοπός της εἶναι ἡ τόνωσις τοῦ θρησκευτικοῦ φρονήματος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καί ἡ ἐνίσχυσις τοῦ θεσμοῦ τῆς Οἰκογενείας ὅπως αὐτός διαμορφώθηκε κάτω ἀπό τήν ἐπίδραση τῆς Ὀρθοδόξου Ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας ὡς φορέα καί θεματοφύλακα τῶν Χριστιανικῶν καί Ἐθνικῶν παραδόσεων.
Γραφεῖα κεντρικοῦ: ὁδός Μαυρομιχάλη 32 (106 80) Ἀθήνα.
Τηλ. & Fax: 210-3638793 E-mail: gexaathens@yahoo.gr
Κυριακή 21 Δεκεμβρίου 2025
Πέμπτη 18 Δεκεμβρίου 2025
Κυριακή 14 Δεκεμβρίου 2025
Σκέψεις από το Ευαγγέλιο της Κυριακής
(Λουκά ιδ΄ 16-24 και Ματθ. κβ΄14)
Μας καλεί διαρκώς ο Κύριος μας στην Βασιλεία Του, μέσα από τα μυστήρια, την άπειρη αγάπη και πρόνοια Του, με τα εκπληκτικά και καθόλου αυτονόητα καθημερινά δώρα "ἔρχεσθε, ὅτι ἤδη ἕτοιμά ἐστι πάντα!" ακούσαμε σήμερα στην παραβολή του βασιλικού δείπνου. Μας καλεί συνδαιτυμόνες Του, να χαρούμε, να απολαύσουμε και να χορτάσουμε! Πόσα και πόσα υλικά και πνευματικά δώρα μας περιμένουν, αρκεί να ανταποκριθούμε στην αρχοντική αυτή και μοναδική πρόσκληση! Κι όμως συχνά βρίσκουμε δικαιολογίες ανυπόστατες για να αρνηθούμε, κολλημένοι στα εφήμερα πάθη και τις ατέλειωτες φροντίδες! Άραγε θα τολμήσουμε να Τον συναντήσουμε ουσιαστικά, να κάνουμε "κράτηση θέσης" εγκαίρως τα φετινά Χριστούγεννα;
Κυριακή 7 Δεκεμβρίου 2025
Πώς περνάμε την ημέρα του Κυρίου, την Κυριακή; Αγιαζόμαστε στην υπέροχη πνευματική σύναξη του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας; Αντί να χανόμαστε με τόσες και τόσες υποχρεώσεις,που κουράζουν κι εξαντλούν ακόμη και την ημέρα αυτή, ζητεί ο Θεός να ξεκουραζόμαστε στην Χάρη Του, ή έξω στην φύση και με την επίσκεψη στον συνάνθρωπό μας που έχει ανάγκη; Μια ημέρα αλλιώτικη σήμερα δεν είναι απαραίτητη άραγε στην ζωή μας; Πιο πνευματική, πιο ήρεμη, πιο ευχάριστη; Αυτό το μήνυμα μας δίνει σήμερα ο Κύριος με το σημερινό ευαγγέλιο με το θαύμα της συγκύπτουσας γυναίκας. Αγίασε την ημέρα της αργίας του Σαββάτου των Ιουδαίων με θαυμαστή θεραπεία!
Κυριακή 30 Νοεμβρίου 2025
Σκέψεις από το Ευαγγέλιο της Κυριακής (Ιωάννου α΄ 35-52) και την εορτή του Αγίου Ανδρέα (30 Νοεμβρίου).
Κυριακή 23 Νοεμβρίου 2025
Σκέψεις από τον Απόστολο (προς Εφεσίους β΄14-22) και από το Ευαγγέλιο (Λουκά ΙΒ΄16-21) της Κυριακής
Ο απόστολος Παύλος παρομοιάζει τον Χριστό ως ακρογωνιαίο λίθο, δηλαδή αγκωνάρι, βασικό και θεμελιώδες στοιχείο μιας πετρόκτιστης παλαιάς οικοδομής του καιρού εκείνου, στον οποίο πρέπει να στηρίζεται η οικοδόμηση της ζωής μας, ώστε να μην φθάνουμε στην απελπισία σαν τον άφρονα, άμυαλο πλούσιο της παραβολής του ευαγγελίου που με πλεονεξία έκανε σχέδια επέκτασης και διασφάλισης των κερδών του, την στιγμή που κατέφθανε αιφνιδιαστικά η ώρα του θανάτου!
Κυριακή 16 Νοεμβρίου 2025
Σκέψεις από το Ευαγγέλιο της Κυριακής (Ματθαίου θ΄ 9-13: η κλήση του αποστόλου Ματθαίου)
Σκληρός φοροεισπράκτορας, άδικος κι εκμεταλλευτής ήταν ο απόστολος κι ευαγγελιστής Ματθαίος που τιμούμε σήμερα. Άραγε τι τον έκανε να περιφρονήσει ένα κατά τα άλλα προσοδοφόρο επάγγελμα,για να ακολουθήσει τον Κύριο; Γιατί και την άδικη δουλειά να κρατήσει και να ακολουθεί τον Σωτήρα, σίγουρα δεν το έκανε όπως συχνά μερικοί άνθρωποι συμβιβαζόμενοι, βρίσκοντας διάφορες δικαιολογίες, συνεχίζουν την αδικία και σκανδαλίζουν ψυχές. Όμως καθαρές ψυχές θέλει κοντά Του ο Χριστός! Καλό ξεκαθάρισμα σε όλους μας, ιδιαίτερα τώρα στην αρχή της νηστείας του 40ημερου των Χριστουγέννων!
Κυριακή 9 Νοεμβρίου 2025
Σκέψεις από το Ευαγγέλιο της Κυριακής (Λουκά η΄41-56 : η ανάσταση της κόρης του Ιαείρου και η θεραπεία της αιμοροούσης)
«Οὐκ ἀπέθανεν ἀλλὰ καθεύδει»είπε ο Κύριος στους έκπληκτους συγγενείς της 12χρονης κόρης του αρχισυνάγωγου Ιαείρου. Ήταν βέβαιοι εκείνοι ότι πέθανε, γι΄ αυτό και περιγελούσαν τον Χριστό όπως γράφει το ευαγγέλιο. Τελικά την ανέστησε! Μήπως κι εμείς, παρόλο που λέμε ότι πιστεύουμε στον αναστάντα Κύριο και την μετά θάνατον αιώνια ζωή, συχνά απελπιζόμαστε μπροστά στον θάνατο και στην πράξη τον θεωρούμε αληθινή ταφόπλακα της ζωής μας. «Φάγωμεν, πίωμεν, αὔριον γὰρ ἀποθνῄσκωμεν» είναι η φιλοσοφία της ζωής πολλών σήμερα,που οδηγεί στον φρικτό πνευματικό θάνατο! Πότε επιτέλους θα δώσουμε τα ηνία της ζωής μας στον Κύριο της ζωής και του θανάτου; «Ἐμοὶ τὸ ζῆν Χριστός καὶ τὸ ἀποθανεῖν κέρδος» όπως τό έγραψε ενθουσιασμένος ο απόστολος Παύλος.
Πέμπτη 6 Νοεμβρίου 2025
Κυριακή 2 Νοεμβρίου 2025
Σκέψεις από το ευαγγέλιο της Κυριακής (Λουκά ιστ΄ 19-31: ο πλούσιος και ο φτωχός Λάζαρος).
Κυριακή 26 Οκτωβρίου 2025
Σκέψεις από το ευαγγέλιο της Κυριακής (Λουκά η΄ 27-39: η θεραπεία του δαιμονιζομένου των Γαδαρηνών)
Κυριακή 19 Οκτωβρίου 2025
Σκέψεις από το Ευαγγέλιο της Κυριακής (Λουκά ζ΄11-16: η ανάσταση του γιου της χήρας στη Ναΐν)
Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2025
Σκέψεις από το ευαγγέλιο της Κυριακής (Λουκά η΄ 5-15, η παραβολή του Σπορέως).
Κυριακή 14 Σεπτεμβρίου 2025
Η ΥΨΩΣΗ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ
ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΕΤΕΡΟΔΟΞΟΙ ΔΕΝ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ ΣΤΟΝ ΤΙΜΙΟ ΣΤΑΥΡΟ
ΤΟ ΚΟΡΥΦΑΙΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΘΥΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΙΑΣΜΟΥ
ΠΑΣΑΛΟ ΤΟΝ ΑΝΑΦΕΡΟΥΝ ΟΙ ΙΕΧΩΒΑΔΕΣ ΚΑΙ ΞΥΛΟ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ
Η μεγάλη εορτή της Παγκοσμίου Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού είναι ένας ακόμα σημαντικός εορτολογικός σταθμός της Εκκλησίας μας.
Οι πιστοί την ημέρα αυτή καλούνται να τιμήσουν και να προσκυνήσουν τον Τίμιο Σταυρό του Κυρίου ώστε να αντλήσουν δύναμη και χάρη από αυτόν.
Η μεγάλη αυτή Δεσποτική εορτή δίνει επίσης την ευκαιρία σε όλους μας να σκεφτούμε ορισμένες βασικές αρχές και αλήθειες της πίστης μας, οι οποίες είναι συνυφασμένες με τη θεολογία του Σταυρού.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία μας, η οποία διασώζει μόνη Αυτή ανόθευτη την βιβλική και πατερική διδασκαλία, αποδίδει την προσήκουσα τιμή στο Σταυρό του Χριστού, ως το κατ’ εξοχήν όργανο και σύμβολο της απολυτρώσεως του ανθρωπίνου γένους. Σε αντίθεση με την ποικίλη ετεροδοξία, η οποία, είτε αδιαφορεί να αποδώσει τιμή στο Σταυρό (Προτεσταντισμός), είτε πολεμά ευθέως Αυτόν, ως ειδωλολατρικό σύμβολο (Mάρτυρες του Ιεχωβά). Η Εκκλησία μας θέσπισε πολλές φορές προσκύνησης και τιμής του Σταυρού καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, με αποκορύφωμα τη μεγάλη εορτή της Παγκοσμίου Υψώσεως, στις 14 Σεπτεμβρίου.
Ο Σταυρός του Κυρίου αποτελεί για τη χριστιανική πίστη κορυφαίο σύμβολο θυσίας και αγιασμού, διότι η σημασία του είναι πραγματικά τεράστια. Ο Σταυρός μαζί με την Ανάσταση λειτουργούν ως δυο βασικοί άξονες πάνω στους οποίους κινείται η ζωή των πιστών χριστιανών. Η Ανάσταση έπεται του Σταυρού και προϋποθέτει το Σταυρό και ο Σταυρός προμηνύει την Ανάσταση. Χωρίς Σταυρό δεν γίνεται Ανάσταση. Πάνω σε αυτές τις αρχές στηρίζεται η θεολογία του Σταυρού και η σπουδαία σημασία του για τη ζωή της Εκκλησίας. Ο μέγας απόστολος των Εθνών Παύλος, ο κατ’ εξοχήν θεολόγος του Σταυρού, τονίζει συχνά στις θεόπνευστες επιστολές του ότι ο Σταυρός του Χριστού είναι γι’ αυτόν και για την Εκκλησία καύχηση. «εμοί δε μη γένοιτο καυχάσθαι ει μη εν τω σταυρώ του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού» (Γαλ.6:13), διότι « ο λόγος γαρ ο του σταυρού τοις μεν απολλυμένοις μωρία εστί τοις δε σωζομένοις ημίν δύναμις Θεού εστι,»(Α΄Κορ. 1:17»,επιεδή ο Ιησούς Χριστός «εγενήθη εν σοφία από Θεού, δικαιοσύνη τε και αγιασμός και απολύτρωσις» (1 Κορ.1:30) ως ο «Εσταυρωμένος» (1 Κορ.1:23). Ο Κύριος της δόξης «υπό χειρών ανόμων» καρφώθηκε επάνω στο ξύλο του Σταυρού, για να υποστεί το επώδυνο μαρτύριο της σταυρώσεως και να πεθάνει ως έσχιστος κακούργος. Αλλά όμως η ανθρώπινη αυτή κακουργία, εξ αιτίας της άμετρης θείας αγάπης, λειτούργησε ευεργετικά για το θεοκτόνο ανθρώπινο γένος, «συνίστησι δε την εαυτού αγάπην εις ημάς ο Θεός, ότι αμαρτωλών όντων ημών Χριστός υπέρ ημών απέθανε. Πολλώ ουν μάλλον δικαιοθέντες νυν εν τω αίματι αυτού σωθησόμεθα δι’ αυτού από της οργής. Ει γαρ εχθροί όντες κατηλλάγημεν τω Θεώ διά του θανάτου του υιού αυτού, πολλώ μάλλον καταλλαγέντες σωθησόμεθα εν τη ζωή αυτού» (Ρωμ.5:8-10).
Ο Σταυρός πριν τη μεγάλη σταυρική θυσία του Χριστού ήταν έχθιστο φονικό όργανο εκτέλεσης κακούργων. Όποιος πέθαινε δια της σταυρώσεως χαρακτηρίζονταν «επικατάρατος» (Γαλ.3:1). Αφότου όμως ο σαρκωμένος Θεός πέθανε ως κακούργος πάνω στο εγκάρσιο ξύλο, αυτό κατέστη πηγή απολυτρώσεως. Από μέσο θανατώσεως μεταβλήθηκε σε ακένωτη πηγή ζωής, από αποκρουστικό και απαίσιο όργανο των δημίων έγινε φωτεινό σύμβολο και δίαυλος ευλογιών, από ξύλο πόνου και ωδίνων κατέστη καταφύγιο ανάπαυσης και χαράς.
Η παράδοξη αυτή και μεγάλη αλλαγή συντελέσθηκε επειδή η άμετρη θεία αγάπη και ευσπλαχνία δε λειτούργησε εκδικητικά προς την ανθρώπινη αγνωμοσύνη και κακουργία. Μέσα στην απύθμενη θεία φιλανθρωπία δεν υπάρχει «χώρος» για μίσος, θυμό και εκδίκηση. Ο Θεός, ως η απόλυτη αγάπη (Α΄ Ιωάν.4:8,) αντί εκδίκησης ανταπέδωσε στον άνθρωπο ευσπλαχνία και του δώρισε τη λύτρωση από τα πικρά δεσμά της αμαρτίας και του κακού και του χάρισε την αιώνια ζωή.
Χάρη λοιπόν στην άμετρη αγάπη του Θεού, το φρικτό φονικό όργανο των ανθρώπων μετεβλήθη σε πηγή αγιασμού και απολυτρώσεως.
Σύμφωνα με την υψηλή θεολογία του ουρανοβάμωνος Παύλου ο Σταυρός του Χριστού από ατιμωτικό και φρικτό φονικό όργανο θανατώσεως των κακούργων ανθρώπων, μετεβλήθη, μετά το σταυρικό θάνατο του Κυρίου, σύμβολο σωτηρίας, μέσο συμφιλίωσης με το Θεό και πηγή αγιασμού. Η ανθρώπινη κακία έδωσε στο Θεό πόνο και θάνατο δια του ξύλου του Σταυρού, η θεία ανεξικακία και άκρα φιλανθρωπία, έδωσε, αντίθετα, στο δήμιό Του αγάπη και λύτρωση! Η δύναμη λοιπόν του Σταυρού έγκειται στην ακένωτη αγάπη του Θεού, η οποία διοχετεύεται πλέον στην ανθρωπότητα και σε ολόκληρη τη δημιουργία μέσω του Σταυρού. Οι Πατέρες της Εκκλησίας μας έχοντας υπόψη τους αυτή τη μεγάλη αλήθεια διατύπωσαν την περίφημη θεολογία του Σταυρού. Το ιερότατο αυτό σύμβολο είναι πια συνυφασμένο με τον Κύριο Ιησού Χριστό. Από Εκείνον αντλεί την ανίκητη δύναμή του, τον αγιασμό και τη χάρη. Γι’ αυτό και δεν είναι ειδωλολατρία να προσκυνείται από τους πιστούς, διότι προσκύνηση του Τιμίου Σταυρού, σημαίνει προσκύνηση του ιδίου του Χριστού, του Οποίου είναι το σημείο και η ενθύμηση της απολυτρωτικής Του θυσίας.
Ο Σταυρός του Χριστού αποτελεί πλέον την ενοποιό δύναμη της ανθρωπότητας. Αν το ξύλο της γνώσεως του καλού και του κακού στην Εδέμ (Γεν. γ΄ κεφ.) έγινε πρόξενος κακού και έχθρας του ανθρωπίνου γένους, το ξύλο του Σταυρού έγινε σημείο επανένωσης των ανθρώπων στο Σώμα Του Κυρίου Ιησού Χριστού. Τα δύο εγκάρσια ξύλα, που συνθέτουν το σύμβολο του Σταυρού, συμβολίζουν την ένωση των ανθρώπων με το Θεό (κάθετο ξύλο) και την ένωση των ανθρώπων μεταξύ τους (εγκάρσιο ξύλο). Φυσικά η ένωση των ανθρώπων περνά αναγκαστικά από τη σχέση τους με το Θεό. Το εγκάρσιο ξύλο παριστά, επίσης, τα δύο χέρια του Εσταυρωμένου Λυτρωτή μας, τα οποία είναι ανοιγμένα για να αγκαλιάσουν ολόκληρη την ανθρωπότητα. Μέσα σε αυτή τη θεώρηση η νέα εν Χριστώ ανθρώπινη κοινωνία έχει διαφορετική υφή από τις προχριστιανικές και εξωχριστιανικές κοινωνίες. Η ενοποιός δύναμη του Σταυρού του Χριστού αδελφοποιεί τους ανθρώπους, δημιουργώντας την κοινωνία της αγάπης, της αδελφοσύνης, της δικαιοσύνης και της ειρήνης.
Το σύμβολο του Τιμίου Σταυρού είναι ακόμα η φοβερή δύναμη κατά των αντίθεων δυνάμεων. Μέχρι το σταυρικό θάνατο του Χριστού, ως όργανο του κακού, χρησιμοποιούνταν για την καταστροφή και το θάνατο. Αφότου ο Θεός καταδέχτηκε να καρφωθεί και να πεθάνει πάνω σ’ αυτόν μεταβλήθηκε σε όπλο εναντίων εκείνων που το χρησιμοποιούσαν.
Η Εκκλησία μας ψάλλει θριαμβευτικά: «Κύριε όπλον κατά του διαβόλου τον σταυρόν Σου ημίν δέδωκας, φρύττει γαρ και τρέμει μη φέρων καθοράν αυτού την δύναμιν, ότι νεκρούς ανιστά και θάνατον κατήργησεν». Το σύμβολο του Τιμίου Σταυρού είναι το θαυμαστό φυλακτήριο των πιστών. Δεν υπάρχει αγιαστική πράξη της Εκκλησίας μας που να μην σταυρώνονται οι πιστοί, δεν υπάρχει στιγμή προσευχής που να μην ποιούμε το σημείο του Σταυρού, δεν υπάρχει δύσκολη στιγμή που να μην αγιάζουμε το σώμα μας με το σημείο του Σταυρού για να θωρακιζόμαστε έτσι κατά των δυνάμεων του κακού. Ο Τίμιος Σταυρός αντικατέστησε όλα τα δεισιδαίμονα και αναποτελεσματικά φυλακτήρια του παρελθόντος.
Οι πιστοί πλέον φέρουν με καμάρι Αυτόν ως πολύτιμο και αποτελεσματικό φυλακτήριο κατά του κακού, αλλά και ως ομολογία της πίστης τους στην μεγάλη απολυτρωτική θυσία του Χριστού. Πρέπει να επισημάνουμε εδώ την φανερή αποστροφή, ακόμα και την έχθρα προς τον Σταυρό του Χριστού, πολλών αιρετικών χριστιανικών ομάδων. Στο σύνολό του, λοιπόν, ο προτεσταντικός κόσμος δεν αποδίδει καμιά τιμή στο Σταυρό. Είναι γνωστό πως οι προτεστάντες δεν κάνουν το σημείο του Σταυρού και χρησιμοποιούν αυτόν μόνο ως διακοσμητικό στοιχείο!.
Οι Μάρτυρες του Ιεχωβά μάλιστα, χειρότερα από αυτούς μάχονται με λύσσα το σημείο του Σταυρού. Δεν προφέρουν καν το όνομα Σταυρός και αντ’ αυτού τον ονομάζουν πάσαλο. Στην Καινή Διαθήκη έχουν αντικαταστήσει την ονομασία του Σταυρού με ξύλο!
Η κατάσταση της κατάνυξης και της χαρμολύπης που δημιουργεί στην ψυχή μας η παρουσία και θέα του Τιμίου Σταυρού μας κάνει να υπομένουμε με καρτερία και υπομονή τα προβλήματα της ζωής, δηλαδή να υπομένουμε τον προσωπικό μας σταυρό (Ματθ.16:24), ελπίζοντας εξάπαντος στην επερχόμενη ανάσταση, μεταφορικά και κυριολεκτικά. Αυτή η ακράδαντη πίστη μας δίνει δύναμη και μας κάνει να αντιμετωπίζουμε τη ζωή με αισιοδοξία, σε αντίθεση με την παποπροτεστατική Δύση, η οποία ζητά εναγωνίως την ευδαιμονία χωρίς τη θυσία, δηλαδή ζητά την ανάσταση χωρίς το σταυρό. Γι’ αυτό και δεν μπορεί να τη συναντήσει πουθενά.
Η ελληνορθόδοξη παράδοσή μας έχει ως βάση την παύλειο αρχή «ει δε απεθάνομεν συν Χριστώ, πιστεύομεν ότι και συζήσομεν αυτώ, ειδότες ότι Χριστός εγερθείς εκ νεκρών ουκέτι αποθνήσκει, θάνατος αυτού ουκέτι κυριεύει»(Ρωμ.6:8-9). Αυτό μας κάνει να ξεχωρίζουμε από την αιρετική Δύση, η οποία όζει από απαισιοδοξία, εξαιτίας του πνευματικού της θανάτου, μη έχοντας ελπίδα αναστάσεως, διότι δεν πιστεύει στη δύναμη του Σταυρού του Χριστού και δεν έχει την ταπεινή διάθεση να συσταυρωθεί μαζί Του, για να μπορέσει έτσι να συναναστηθεί με Αυτόν.
Για να μπορεί όμως ο άνθρωπος να λάβει τον θείο αγιασμό μέσω του Σταυρού είναι απαραίτητο να πιστέψει στο Λυτρωτή Χριστό και στην σταυρική απολυτρωτική Του Θυσία. Επίσης πρέπει να σταυρώσει και αυτός τον εαυτό του όπως και ο Χριστός, να συσταυρωθεί μαζί Του, όχι βέβαια κυριολεκτικά όπως κάνουν κάποιοι παπικοί, που κάθε χρόνο τη Μ. Παρασκευή σταυρώνονται σε ξύλο σταυρού, αλλά πρέπει να σταυρώσει ο άνθρωπος όχι το σαρκίο του, αλλά τον αμαρτωλό και κακό εαυτό του, «ταις του βίου ηδοναίς», όπως προτρέπει ο ιερός υμνογράφος της Μ. Εβδομάδος. «ίνα και συζήσωμεν αυτώ (τω Χριστώ)».
Η μεγάλη εορτή της Παγκοσμίου Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού είναι μια ακόμα ευκαιρία για όλους μας να σκεφτούμε τις άπειρες δωρεές του Θεού στη ζωή μας. Να στρέψουμε το βλέμμα μας στο εκθαμβωτικό φως του Σταυρού προκειμένου να διαλύσουμε το σκοτεινό έρεβος των αμαρτιών της ψυχής μας.
Δεν έχουμε πολλές επιλογές, ή αποδεχόμαστε τη λυτρωτική δύναμη του Σταυρού του Χριστού και σωζόμαστε, ή παραμένουμε δούλοι της αμαρτίας και φορείς του κακού και χανόμαστε. Η κλήση προς τη λύτρωση είναι πάντα ανοιχτή, φτάνει να πάρουμε τη μεγάλη απόφαση και να την αποδεχτούμε. Ο Κύριος μας περιμένει. |
Κυριακή 24 Αυγούστου 2025
Πέμπτη 14 Αυγούστου 2025
«Λόγος εἰς τὴν Κοίμησιν τῆς Θεοτόκου»
Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ
(νεοελληνικὴ ἀπόδοση)
ἀπόσπασμα ἀπὸ τὶς Πατερικὲς ἐκδόσεις
«Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς»
... Ἂν ὁ θάνατος τῶν ὁσίων εἶναι τίμιος καὶ ἡ μνήμη δικαίου συνοδεύεται ἀπὸ ἐγκώμια, πόσο μᾶλλον τὴν μνήμη τῆς ἁγίας τῶν ἁγίων, διὰ τῆς ὁποίας ἐπέρχεται ὅλη ἡ ἁγιότης στοὺς ἁγίους, δηλαδὴ τὴ μνήμη τῆς ἀειπάρθενης καὶ Θεομήτορος, πρέπει νὰ τὴν ἐπιτελοῦμε μὲ τὶς μεγαλύτερες εὐφημίες.
Αὐτὸ πράττουμε ἑορτάζοντας τὴν ἐπέτειο τῆς ἁγίας κοιμήσεως ἢ μεταστάσεώς της, ποὺ ἂν καὶ μὲ αὐτὴ εἶναι λίγο κατώτερη ἀπὸ τοὺς ἀγγέλους, ὅμως ξεπέρασε σὲ ἀσύγκριτο βαθμὸ καὶ τοὺς ἀγγέλους καὶ τοὺς ἀρχαγγέλους καὶ ὅλες τὶς ὑπερκόσμιες δυνάμεις διὰ τῆς ἐγγύτητός της πρὸς τὸν Θεὸ καὶ διὰ τῶν ἀπὸ παλαιὰ γραμμένων καὶ πραγματοποιημένων σ᾿ αὐτὴ θαυμασίων.
Ὁ θάνατός της εἶναι ζωηφόρος, μεταβαίνοντας σὲ οὐράνια καὶ ἀθάνατο ζωή, καὶ ἡ μνήμη τούτου εἶναι χαρμόσυνη ἑορτὴ καὶ παγκόσμια πανήγυρις, ποὺ ὄχι μόνο ἀνανεώνει τὴ μνήμη τῶν θαυμασίων τῆς Θεομήτορος, ἀλλὰ καὶ προσθέτει τὴ κοινὴ καὶ παράδοξη συνάθροιση τῶν ἱερῶν Ἀποστόλων ἀπὸ κάθε μέρος τῆς γῆς γιὰ τὴν πανίερη κηδεία της, μὲ θεολήπτους ὕμνους, μὲ τὶς ἀγγελικὲς ἐπιστασίες καὶ χοροστασίες καὶ λειτουργίες γι᾿ αὐτήν.
Οἱ Ἀπόστολοι προπέμπουν, ἀκολουθοῦν, συμπράττουν, ἀποκρούουν, ἀμύνονται καὶ συνεργοῦν μὲ ὅλη τη δύναμη μαζὶ μὲ ἐκείνους ποὺ ἐγκωμιάζουν τὸ ζωαρχικὸ καὶ θεοδόχο ἐκεῖνο σῶμα, τὸ σωστικὸ φάρμακο τοῦ γένους μας, τὸ σεμνολόγημα ὅλης τῆς κτίσεως.
Ἐνῷ ὁ ἴδιος ὁ Κύριος Σαβαὼθ καὶ Υἱὸς αὐτῆς τῆς ἀειπάρθενης, εἶναι ἀοράτως παρὼν καὶ ἀποδίδει στὴ μητέρα τὴν ἐξόδιο τιμή. Σὲ αὐτοῦ τὰ χέρια ἐναπέθεσε καὶ τὸ θεοφόρο πνεῦμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἔπειτα ἀπὸ λίγο μεταθέτει καὶ τὸ συζυγικὸ πρὸς ἐκεῖνο σῶμα σὲ χῶρο ἀείζωο καὶ οὐράνιο.
Διότι μόνο αὐτή, εὑρισκομένη ἀνάμεσα στὸ Θεὸ καὶ σ᾿ ὁλόκληρο τὸ ἀνθρώπινο γένος, τὸν μὲν Θεὸ κατέστησε υἱὸν ἀνθρώπου, τοὺς δὲ ἀνθρώπους ἔκανε υἱοὺς Θεοῦ, οὐρανώσασα τὴ γῆ καὶ θεώσασα τὸ γένος. Καὶ μόνο αὐτὴ ἀπὸ ὅλες τὶς γυναῖκες ἀναδείχθηκε μητέρα τοῦ Θεοῦ ἐκ φύσεως πάνω ἀπὸ κάθε φύση. Ὑπῆρξε βασίλισσα κάθε ἐγκοσμίου καὶ ὑπερκοσμίου κτίσματος.
Τώρα ἔχοντας καὶ τὸν οὐρανὸ κατάλληλο κατοικητήριο, ὡς ταιριαστό της βασίλειο, στὸν ὁποῖο μετατέθηκε σήμερα ἀπὸ τὴ γῆ, στάθηκε καὶ στὰ δεξιὰ τοῦ παμβασιλέως μὲ διάχρυσο ἱματισμὸ ντυμένη καὶ στολισμένη, ὅπως λέγει ὁ προφήτης. (Ψαλμ. 44,11). Διάχρυσο ἱματισμό, ποὺ σημαίνει στολισμένη μὲ τὶς παντοειδεῖς ἀρετές. Διότι μόνο αὐτὴ κατέχει τώρα μαζὶ μὲ τὸ θεοδόξαστο σῶμα καὶ μὲ τὸν Υἱό, τὸν οὐράνιο χῶρο. Δὲν μποροῦσε πραγματικὰ γῆ καὶ τάφος καὶ θάνατος νὰ κρατεῖ ἕως τὸ τέλος τὸ ζωαρχικὸ καὶ θεοδόχο σῶμα της καὶ ἀγαπητὸ ἐνδιαίτημα οὐρανοῦ καὶ τοῦ οὐρανοῦ τῶν οὐρανῶν.
Ἀποδεικτικὸ γιὰ τοὺς μαθητὲς στοιχεῖο περὶ τῆς ἀναστάσεώς της ἀπὸ τοὺς νεκροὺς γίνονται τὰ σινδόνια καὶ τὰ ἐντάφια, ποὺ μόνα ἀπέμειναν στὸ τάφο καὶ βρέθηκαν ἀπὸ ἐκείνους ποὺ ἦλθαν νὰ τὴν ζητήσουν, ὅπως συνέβηκε προηγούμενα μὲ τὸν Υἱὸ καὶ Δεσπότη. Δὲν χρειάσθηκε νὰ μείνει καὶ αὐτὴ ἐπίσης γιὰ λίγο πάνω στὴ γῆ, ὅπως ὁ Υἱός της καὶ Θεός, γι᾿ αὐτὸ ἀναλήφθηκε ἀμέσως πρὸς τὸν ὑπερουράνιο χῶρο ἀπὸ τὸν τάφο.
Μὲ τὴν ἀνάληψή της ἡ Θεομῆτορ συνῆψε τὰ κάτω μὲ τὰ ἄνω καὶ περιέλαβε τὸ πᾶν μὲ τὰ γύρω της θαυμάσια, ὥστε καὶ τὸ ὅτι εἶναι ἐλαττωμένη πολὺ λίγο ἀπὸ τοὺς ἀγγέλους, γευόμενη τὸ θάνατο, αὐξάνει τὴ ὑπεροχή της σὲ ὅλα . Καὶ ἔτσι εἶναι ἡ μόνη ἀπὸ ὅλους τοὺς αἰῶνες καὶ ἀπὸ ὅλους τοὺς ἀρίστους ποὺ διαιτᾶται μὲ τὸ σῶμα στὸν οὐρανὸ μαζὶ μὲ τὸν Υἱὸ καὶ Θεό.
Ἡ Θεομήτωρ εἶναι ὁ τόπος ὅλων τῶν χαρίτων καὶ πλήρωμα κάθε καλοκαγαθίας καὶ εἰκόνα κάθε ἀγαθοῦ καὶ κάθε χρηστότητος, ἀφοῦ εἶναι ἡ μόνη ποὺ ἀξιώθηκε ὅλα μαζὶ τὰ χαρίσματα τοῦ Πνεύματος καὶ μάλιστα ἡ μόνη ποὺ ἔλαβε παράδοξα στὰ σπλάχνα της ἐκεῖνον στὸν ὁποῖο βρίσκονται οἱ θησαυροὶ ὅλων τῶν χαρισμάτων. Τώρα δὲ μὲ τὸ θάνατό της προχώρησε ἀπὸ ἐδῶ πρὸς τὴν ἀθανασία καὶ δίκαια μετέστη καὶ εἶναι συγκάτοικος μὲ τὸν Υἱὸ στὰ ὑπερουράνια σκηνώματα καὶ ἀπὸ ἐκεῖ ἐπιστατεῖ μὲ τὶς ἀκοίμητες πρὸς αὐτὸν πρεσβεῖες ἐξιλεώνοντας αὐτὸν πρὸς ὅλους μας.
Εἶναι τόσο πολὺ πλησιέστερη ἀπὸ τοὺς πλησιάζοντας τὸ Θεό, ὄχι μόνο ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ αὐτὲς τὶς ἀγγελικὲς ἱεραρχίες. «Τὰ Σεραφὶμ στέκονταν γύρω τοῦ» (Ἡσαΐας 6,2) καὶ ὁ Δαυῒδ λέγει: «παρέστη ἡ βασίλισσα στὰ δεξιά σου».
Βλέπετε τὴ διαφορὰ τῆς στάσεως; Ἀπὸ αὐτὴ μπορεῖτε νὰ καταλάβετε καὶ τὴ διαφορά της, κατὰ τὴν ἀξία τῆς τάξεως. Διότι τὰ Σεραφεὶμ ἦταν γύρω ἀπὸ τὸ Θεό, πλησίον δὲ στὸν ἴδιο μόνο ἡ βασίλισσα καὶ μάλιστα στὰ δεξιά του. Ὅπου κάθισε ὁ Χριστὸς στὸν οὐρανό, δηλαδὴ στὰ δεξιά της μεγαλωσύνης, ἐκεῖ στέκεται καὶ αὐτὴ τώρα ποὺ ἀνέβηκε ἀπὸ τὴ γῆ στὸν οὐρανό.
Ποιὸς δὲν γνωρίζει ὅτι ἡ Παρθενομήτωρ εἶναι ἐκείνη ἡ βάτος ποὺ ἦταν ἀναμμένη ἀλλὰ δὲν καταφλεγόταν. (Ψαλμ. 44,19). Καὶ αὐτὴ ἡ λαβίδα, ποὺ πῆρε τὸ Σεραφίμ, τὸν ἄνθρακα ἀπὸ τὸ θυσιαστήριο, ποὺ συνέλαβε δηλαδὴ ἀπυρπολήτως τὸ θεῖο πῦρ καὶ κανεὶς ἄλλος δὲν θὰ μποροῦσε νὰ ἔλθει πρὸς τὸ Θεό. Ἑπομένως μόνη αὐτὴ εἶναι μεθόριο τῆς κτιστῆς καὶ τῆς ἄκτιστης φύσεως.
Ποιὸς θὰ ἀγαποῦσε τὸ Υἱὸ καὶ Θεὸ περισσότερο ἀπὸ τὴ μητέρα, ἡ ὁποία ὄχι μόνο μονογενῆ τὸν γέννησε, ἀλλὰ καὶ μόνη της αὐτὴ χωρὶς ἀνδρικὴ ἕνωση, ὥστε νὰ εἶναι τὸ φίλτρο διπλάσιο.
Ὅπως λοιπόν, ἀφοῦ μόνο δι᾿ αὐτῆς ἐπεδήμησε πρὸς ἐμᾶς, φανερώθηκε καὶ συναναστράφηκε μὲ τοὺς ἀνθρώπους, ἐνῷ πρὶν ἦταν ἀθέατος, ἔτσι καὶ στὸν μελλοντικὸ ἀτελεύτητο αἰώνα κάθε πρόοδος καὶ ἀποκάλυψη μυστηρίων χωρὶς αὐτὴν θὰ εἶναι ἀδύνατος.
Διὰ μέσου τῆς Θεομήτορος θὰ ὑμνοῦν τὸ Θεὸ γιατὶ αὐτὴ εἶναι ἡ αἰτία, ἡ προστάτης καὶ πρόξενος τῶν αἰωνίων. Αὐτὴ εἶναι θέμα τῶν προφητῶν, ἀρχὴ τῶν Ἀποστόλων, ἑδραίωμα τῶν μαρτύρων, κρηπὶς τῶν διδασκάλων, ἡ ρίζα τῶν ἀπορρήτων ἀγαθῶν, ἡ κορυφὴ καὶ τελείωση κάθε ἁγίου.
Ὦ Παρθένε θεία καὶ τώρα οὐρανία, πῶς νὰ περιγράψω ὅλα σου τὰ προσόντα; Πῶς νὰ σὲ δοξάσω, τὸ θησαυρὸ τῆς δόξας; Ἐσένα καὶ ἡ μνήμη μόνο ἁγιάζει αὐτὸν ποὺ τὴν χρησιμοποιεῖ.
Μετάδωσε πλούσια λοιπὸν τὰ χαρίσματά σου στὸ λαό σου, Δέσποινα, δῶσε τὴ λύση τῶν δεινῶν μας, μετάτρεψε ὅλα πρὸς τὸ καλύτερο μὲ τὴ δύναμή σου, δίδοντας τὴ χάρη σου γιὰ νὰ δοξάζουμε τὸ προαιώνιο Λόγο ποὺ σαρκώθηκε ἀπὸ σένα γιὰ μᾶς μαζὶ με τὸν ἄναρχο Πατέρα καὶ τὸ ζωοποιὸ Πνεῦμα, τώρα καὶ πάντοτε καὶ στοὺς ἀτελευτήτους αἰῶνες. Γένοιτο....
Δευτέρα 4 Αυγούστου 2025
ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΘΕΙΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ 6
Η ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΟΣ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ
Ο Ιησούς στο όρος Θαβώρ, µπροστά στα έκπληκτα µάτια των τριών Μαθητών Του, "µεταµορφώθηκε µπροστά τους· έλαµψε το πρόσωπό Του σαν τον ήλιο και τα ενδύµατά Του έγιναν άσπρα σαν το φως" (Ματθ. 17,2). Οι Μαθητές ήσαν συνηθισµένοι να βλέπουν τον Διδάσκαλό τους ως ένα απλό άνθρωπο. Πρώτη φορά Τον βλέπουν µέσα στο λαµπρό φως και να ακτινοβολεί το υπερκόσµιο φώς Του ως άλλος ήλιος. Μεγάλη η έκπληξή τους και όταν είδαν να εµφανίζονται δίπλα στον Ιησού οι Προφήτες Μωυσής και Ηλίας, να συνοµιλούν µαζί Του, και να επιβεβαιώνουν µε τη στάση τους ότι ο Ιησούς είναι ο Μεσσίας, του οποίου τον ερχοµό στον κόσµο ως Σωτήρα είχαν εξαγγείλει αιώνες πριν. Και ο θαυµασµός των Μαθητών κορυφὠθηκε όταν µέσα από ένα φωτεινό σύννεφο που τους σκέπασε, άκουσαν τη φωνή του Θεού Πατέρα να τους λέγει: "Αυτός είναι ο αγαπηµένος µου Υιός, αυτός είναι ο εκλεκτός µου· αυτόν να ακούτε" (Ματθ. 1,5). Η Μεταµόρφωση, όπως επεξηγούν και οι ύµνοι της Εκκλησίας, έγινε για να ενισχύσει ο Κύριος τους Μαθητές Του και να στερεώσει την πίστη τους προς Αυτόν, ώστε να µη σκανδαλιστούν και απογοητευτούν, όταν αργότερα θα Τον έβλεπαν να υποβάλλεται σε φρικτά πάθη και να πεθαίνει επάνω στον Σταυρό! Έτσι, τους διαφύλαξε από την απελπισία, και τους έδωσε τη δύναµη, αργότερα, κατά τις αποστολικές τους περιοδείες στα έθνη, να διακηρύττουν µε επιχειρήµατα ότι ο Ιησούς είναι ο αληθινός Θεός. Αργότερα, ο Πέτρος στην Β' Επιστολή του µε έµφαση αναφέρεται στο γεγονός της Μεταµορφώσεως του Κυρίου, για τα όσα είδε και άκουσε, και βεβαιώνει: "Δεν βασιστήκαµε σε περίτεχνους µύθους για να σας γνωστοποιήσουµε τη δυναµική έλευση του Κυρίου µας Ιησού Χριστού. Με τα ίδια µας τα µάτια είδαµε το µεγαλείο Του, τότε που ο Θεός Πατέρας Του έδωσε τιµή και δόξα, κι η ένδοξη µεγαλοπρέπειά Του αναφώνησε γι' Αυτόν τέτοια φωνή: Αυτός είναι ο αγαπητός µου Υιός, αυτός είναι ο εκλεκτός µου. Κι αυτή τη φωνή εµείς οι ίδιοι, που ήµασταν µαζί Του στο άγιο εκείνο βουνό, την ακούσαµε να έρχεται από τον ουρανό" (Β' Πέτρ. 1,16-18). Πρέπει εδώ να υπογραµµιστεί πως, κατά την Μεταµόρφωσή Του, ο Κύριος αποκάλυψε -στο µέτρο των δυνατοτήτων των Μαθητών Του- την θεϊκή Του Δόξα, την οποία ως Θεός πάντοτε έχει. Όπως γνωρίζουµε από την Αγία Γραφή ο Θεός είπε στον Μωυσῆ: "...δέν εἶναι δυνατόν νά ἰδῇ ἄνθρωπος τό πρόσωπόν µου καί νά ζήσῃ" (Ἔξοδ. 33,20). Η δόξα του Θεού είναι ασύλληπτη· ο Κύριος από αυτή τη θεϊκή Δόξα Του, ἕνα µικρό µέρος άφησε να ιδούν οι τρεις Μαθητές Του σάν θεϊκό φως, όσο ήταν δυνατόν να αντέξουν. Όπως ψάλλουµε στη θεία Λειτουργία, ο Θεός είναι "το Φώς το αληθινόν"· αυτό το υπερκόσµιο φώς δεν έχει καµµία σχέση µε το φυσικό φώς του ηλίου. Σηµειώνουν οι Ευαγγελιστές ότι έλαµψε «σαν ήλιος», γιατί δεν είχαν άλλο µέτρο συγκρίσεως, για να δείξουν πόσο δυνατό φως ήταν αυτό που ακτινοβολούσε το πρόσωπο του Χριστού. Έτσι υπέδειξαν ότι το Φως της Μεταµόρφωσης είναι άλλο από το κτιστό φως του ήλιου. Το θείο φως είναι "άκτιστο" όπως το χαρακτηρίζουν οι Πατέρες· δηλαδή δεν δηµιουργήθηκε όπως τα άλλα είδη φωτός, αλλά είναι αιώνιο, όπως ο Θεός, συνεχές και υπερχρόνιο. Ο Κύριος, εκείνη την ώρα, φανέρωσε τη Χάρη του µέσα από το πανάχραντο Σώµα Του, δείχνοντας έτσι, ότι η Δόξα της ανθρώπινης φύσης Του, περιβάλλει και την Εκκλησία Του, αφού, κατά τον Απόστολο Παύλο η Εκκλησία είναι το Σώµα του Χριστού. Αλλά και οι πιστοί, που είναι µέλη αυτού του Σώµατος του Κυρίου, µετέχουν της θείας δόξας και της Χάριτος του Θεού, όπως οι δύο Προφήτες και οι τρεις Μαθητές που βρέθηκαν µέσα στο φωτεινό σύννεφο (στίχ.5). Η συνοµιλία του Ιησού, κατά την ώρα της θείας Μεταµόρφωσης, µε τους δύο Προφήτες, για το Σταυρικό θάνατο που θα υφίστατο σε λίγο, φανερώνει και τη στενή σχέση που έχουν τα δύο αυτά γεγονότα. Και το κοινό χαρακτηριστικό τους είναι η δόξα. Ο Χριστός έδειξε τη δόξα Του όχι µόνο στο Θαβώρ, αλλά και στον Γολγοθά, όσο και αν αυτό µας φαίνεται παράδοξο! Το είπε ο Ίδιος ο Ιησούς το βράδυ εκείνο προτού συλληφθεί και σταυρωθεί: "Ήρθε τώρα η ώρα να φανερωθεί η δόξα του Υιού του Ανθρώπου και ο Θεός Πατέρας να δοξαστεί εξ αιτίας Του" (Ιωάν.13,31). Αντίστοιχα και οι πιστοί την ώρα που υποφέρουν, υφίστανται θλίψεις και διωγµούς, µε την υποµονή και καρτερία τους µετέχουν στα παθήµατα του Χριστού, και δοξάζουν τον Θεό και δοξάζονται από τον Θεό. Όταν ο Κύριος προέλεγε στον Πέτρο το πώς θα τελείωνε τη ζωή του, ο Ευαγγελιστής επεξηγεί: "Αυτό το είπε για να δείξει ο Ιησούς στον Πέτρο µε ποιόν θάνατο θα δόξαζε τον Θεό" (Ιωάν. 21,19). Η Μεταµόρφωση του Κυρίου είναι για τον άνθρωπο στήριγµα, παρηγοριά, ελπίδα και ζωή. Όπως ενισχύθηκαν οι Μαθητές, κατά τον ίδιο τρόπο, οι άνθρωποι κάθε εποχής λαµβάνουν ενίσχυση από τον ουρανό, για να αντέξουν την οδύνη της σταυρωµένης τους ζωής. Ο δοκιµαζόµενος άνθρωπος όταν καταφεύγει µε πίστη στον Παντοδύναµο Κύριο, αισθάνεται την καρδία του να µαλακώνει, την ψυχή του να ανακουφίζεται, την σκέψη να φωτίζεται και να γεµίζει ο εσωτερικός του κόσµος µε θάρρος, πίστη, υποµονή, καρτερία, ελπίδα και αγάπη. Αυτοί που σηκώνουν υποµονετικά τον σταυρό τους, δίπλα στον Χριστό, και αναφωνούν µε τον ληστή το «µνήσθητί µου Κύριε ὅταν ἔλθῃς ἐν τῇ βασιλείᾳ σου» (Λκ. 23:42), είναι σίγουρο, αφού το βεβαιώνει ο Κύριος, ότι "ἐκλάµψουσιν ὡς ὁ ἥλιος ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ Πατρός αὐτῶν" (Ματθ. 13,43). Αµήν.
Κυριακή 27 Ιουλίου 2025
Σκέψεις από το Ευαγγέλιο της Κυριακής 27-7-2025 (Ματθαίου θ΄ 27-35)
Στο σημερινό ευαγγέλιο αναγράφεται ότι ο" Κύριος ἦν διδάσκων και κηρύσσων..και θεραπεύων.."Συχνά μερικοί από μας προτιμούν μόνο στις δύσκολες στιγμές να αναζητούν θεραπεία πηγαίνοντας σε ονομαστά προσκυνήματα ή σπεύδοντας όπου εκτίθενται ιερά λείψανα, αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα τον λόγο του Θεού που τρέφει ουσιαστικά την ψυχή. Και όμως ο Κύριος πρώτα δίδασκε κι επικοινωνούσε με τον απλό λαό και σαν απαύγασμα του λόγου Του θεράπευε και ευεργετούσε. Όχι λοιπόν να επιδιώκουμε πρώτα ωφελιμιστική και σαρκική μόνον θεραπεία από τον Κύριο αλλά πρώτα και κύρια μελέτη και ακρόαση λόγου Χριστού που σώζει και ανασταίνει ψυχές, και τελικά φέρνει και σωματική ίαση!